www.payamewatan.com
 

 

 

صفحۀ اصلی

 

تاریخ نشر:26.03.2009

    
جنرال ارکانحرب پوهاند محمد هاشم

 

میکانیزم حل سیاسی و نجات افغانستان از جنگ،
در راستای طرح ابتکاری آقای دکتر وحید وحید
الله

استمرار جنگ در افغانستان از یکسو زیر نام مبارزه علیه تروریسم که با بمباردمان پهناور در روستا های کشور و منطقه توأم است،  و از سوی  دیگرجهاد؟ بر ضد  حضور قوتهای نظامی جامعۀ جهانی، توسط تند روان  دهشت افگن که روزانه دهها و صدها قربانی به جا میگذارد، مسأله یی است که با شکنجه نمودن روح و روان ، همه دوستداران میهن را به تفکر نجات وبیرون رفت  از این  وضع  بحرانی برانگیخته است  . 

   چندی قبل حینیکه طرح ابتکاری صلح آقای دکتر وحید وحیدالله را از طریق رسانه ها شنیدم و اندکی بعد طرح متذکره را با پیشگفتاری از نظامی فرهیخته آقای جنرال سید عبدالقدوس سید تحت عنوان (ابتکار صلح شگوفهء امید) منتشره در سایتهای انترنتی به مطالعه گرفتم ، آذرخشی از امید و آرزو ها از ژرفای جانم ، مانند ملیونها انسان هموطن که برای ختم جنگ و نجات مردم از فاجعه می اندیشند ، تنوره کشید .

به پندار من ، نقد و عملکرد های دولت( مؤقت ، انتقالی و انتخابی) آقای حامد کرزی در هشت سال گذشته ،( هشت سال فرصت سوزی ها ، و حدر رفتن شانس های طلایی ، آشتی ملی ، باز سازی و فقر زدایی ) هنر چندانی به کار ندارد. اما حد اقل باید گفت : حکومت آقای کرزی که در سرا پای آن طی هشت سال گذشته جنگسالاران بی رحم به منافع علیای کشور، افراد مصلحتی  فاقد تخصص و تجربه ، سود جو ، متهم به نقض حقوق بشری  مسلط است ، با اخذ امتیازات ، مقام و کرسی ، جاه وجلال ، القاب و اسطوره ، برج و منار و مقبره سازی از جناح خود، و در عین حال سرکوب و کشتار جناح دیگر و تحقیر دسته جمعی ( که بدترین نوع تحقیر هاست) ، و با تأسف به اشتباه با حمایت بی دریغ  جامعۀ جهانی و ناتو سرپا نگهداشته شده  ، اوضاع کشور را وارد یکی از بحرانی ترین مقطع خونبار خود گردانیده است .

   وقتیکه به انگیزه ها و تداوم جنگ و دهشت افگنی طی هشت سال گذشته در افغانستان نگاه شود ، به وضوح مشاهده میشود که در پهلوی مداخلات گستردۀ فرامرزی ، جنگ و تداوم جهاد؟ و کشاندن بیشتر پای ناتو به باتلاق جنگها ، ووارد آوردن تلفات و ضایعات به آن ، از داخل افغانستان ؛ ازمواضع دولت آگاهانه دامن زده شده است. در طول مدت هشت سال گذشته  مواضع دولت به جایگاه و  منبر پخش اندیشه های افراطی ، تبلیغ جهادیسم ، مبدل گردیده با ایجاد مراکز مدرسه های تربیت تند روی عملأ به تقویت و اکمال لشکر انتحاری و القاعده و دهشت افگنان ، به گونه ای آگاهانه کمک رسانده  است ،از همین رو فرمانده عمومی ناتو آقای (فیشر ) چندی قبل گفت که : ( نقش دولت افغانستان در بی ثباتی اوضاع ، کمتر از نقش گروههای دهشت افگن نیست ) از این رو جنگهای جاری در افغانستان که روزانه صدها قربانی میطلبد به کلاف سردرگمی مبدل گردیده ، نه منافع ملت افغانستان و نه منافع جامعه جهانی را در مبارزه علیه تروریسم بازتاب میدهد ، آیا اگر این وضع تداوم حاصل کند ، آیا ناتو باز هم با درگیر ماندن در یک جنگ فرسایشی که فشار اصلی آنرا مردم رنج دیدۀ افغانستان متحمل میشوند جنگ را دوام خواهد داد ؟ ، آیا جامعه جهانی باز هم با تکرار اشتباهات گذشته یعنی اتکا و حمایت یک جناح و سرکوب جناح دیگر را تداوم خواهد بخشید ؟  اینها سوالاتی اند که امروز در همه  جا مطرح  بوده  به  نیاز داشتن  به  بحث  های مشخص،  گزینش راه حل سیاسی و حل و فصل قضیه افغانستان را با استفاده از مذاکرات ، گذشتها و مصالحه مطالبه می نماید .

   جامعۀ افغانی میتواند با همکاری جامعۀ جهانی ، با راه اندازی مشوره ها ، مصلحت ها ، از این مقطع خونبار تاریخی عبور کند یکی از طرح های حل قضیه افغانستان به وسیله یک هموطن آقای دکتر وحید وحیدالله کار شناس ارشد سازمان ملل متحد ، متخصص حل منازعات بین المللی که دارای تجارب هنگفتی در حل قضیه بالکان وکشورهای افریقا است ارایه گردیده ، در این طرح مراحل زیرین پیشنهاد و به بحث گذاشته شده است.

مرحله اول :- اتحاد به خاطرصلح و عمران افغانستان      : 

در این مرحله راه اندازی و گفتمان ، مشوره ها ، دیالوگها در همه سطوح بین الافغانی و بین المللی ، به خاطر حل سیاسی و تامین صلح در افغانستان پیشنهاد شده است هم اکنون تا جاییکه مشاهده میشود ، مذاکرات و مشورتها ، بحث ها در سطوح مختلف داخلی و خارجی در محور بحث های رسانه ای  ، رادیوئی و تلویزیونی و انترنتی ، جراید و روزنامه ها به خاطر نجات کشور از بحران فعلی و جستجوی راههای حل سیاسی ، تحرک خاص یافته است در سطوح بلند ، ابراز آماده گی رئیس جمهور اوباما ، شخصیتی که تا به حال با اتخاذ سیاستهای تشنج زدایی ؛ اولویت بخشیدن به حل قضیه افغانستان از وزنۀ ویژۀ جهانی برخوردار گردیده است ، اظهارات او در بارۀ  آغاز مذاکرات با گروه طالبان افغانی و سایر مخالفان و دعوت آنها به پروسۀ صلح امید های زیادی را برانگیخته است برگذاری کنفرانسها و همایشهای بین المللی ، از جمله کنفرانس وزرای خارجۀ پیمان ناتو در اوایل ماه مارچ در بروگسل که در سخنرانی جوی بایدن معاون رئیس جمهور امریکا بر قضیه افغانستان در آن بحث کردند ، آماده گی  ها برای تدویر همایش وزرای خارجه  پیمان ناتو در سی و یک ماه مارچ  سال روان در شهر لاهه در هالند ، معطوف به آجندای مسایل افغانستان و دعوت همسایه های افغانستان از جمله ایران، اعزام 17 هزار نظامیان تازه نفس به جمع سربازان امریکایی به افغانستان که در واقع تضمینی برای حفظ ثبات و لگام زدن به فعالیت های تروریستی و دهشت افگنی در منطقه است ، همزمان یک مقولۀ نظامی را در ذهن تداعی میکند ( هر گاه میخواهی صلح کنی ، به جنگ آماده باش ) همه و همه اقداماتی اند که تا به حال اوج توجه و دلچسپی جامعۀجهانی و امریکا را به حل قضیه افغانستان بازتاب میدهد

مرحله دوم : - تدویر لویه جرگه انتقالی . 

مرحله سوم : - برگذاری انتخابات عمومی ودموکراتیک که درمتن طرح ، با تفصیلات مؤجز تذکار یافته ، پیشنهاد گردیده است      صاحب این قلم  می پندارد که  مبارزه در  راه  صلح ، قطع جنگ و آشوبها در افغانستان ، در واقع مبارزه  در  راه دموکراسی و باز سازی در کشوراست ، شهروندان افغان که جنگ وجهاد و آشوبهای 35 ساله با تباهی و ویرانی غم انگیزی سفره های شان را تهی کرده است ، چشم به راه صلح و نجات از وضع فعلی و حاکمیت جنگسالاران اند ،اما همزمان مبرهن است که مسیر صلح ودموکراسی جادۀ هموار نیست ، هم اکنون گروههای که از رأس تا قاعدۀ هرم قدرت را زیر پاشنه دارند ، وقتی ندای صلح یا دعوت گروههای مخالف به مذاکره بلند شود ، فوری عکس العمل تب دار و هزیان آلودی سر میدهند ؛ و مداهان که دست شان در کاسه و کیسۀ ، اشرافیت جنگی بند است ، آگاهانه یا غیر عقلائی طبل جنگ کوبیده ، آب به آسیاب جنگ و خشونت میریزند .

   من نه به عنوان یک ناصح ،  بلکه به عنوان یک نظامی و شهروند افغان می پندارم که مبارزۀ جمعی در راه تامین صلح و ختم جنگ ، باز سازی ، که درابتکار صلح مطروحۀ از جانب آقای دکتر وحید وحیدالله ، میکانیزم آن پیشنهاد شده و مورد حمایت جامعۀ جهانی قرار دارد ، وظیفه  ایست که به دوش همۀ آگاهان و تحول  پسندان افتاده است .

رجحان حل سیاسی ؟ یا تقدم برگذاری انتخابات؟  :

 پذیرش تأخیر در برگذاری انتخابات از ماه جوزا به 29 برج اسد ، احتمال ایجاد خلای قدرت ، و سوال پر نمودن خلای قدرت نیز مطرح میگردد ،چون شخص رئیس جمهور کرزی از جملۀ یکی از کاندیدها است ، هژمونی او بر دستگاه دولت ، وزارت  خانه ها ، قوای امنیتی ؛ اردو و پولیس و 34 ولایات کشور که افراد وفادار به آقای کرزی پیش از پیش در رأس کرسی ها برگزیده شده اند ، وحاکمیت گستردۀ اوبر رسانه های دولتی ، رادیو وتلویزیون ، هکذا ائتلاف او با تند رو ترین گروهها ، شاید حزب اسلامی و گروه رسول سیاف ، و بعضی شاخه های گروه طالبان ؛ میزان تقلب و عدم مشروعیت را در انتخابات افزایش داده ، بحران جدیدی را به میدان خواهد آورد ، از همین رو  رقبای انتخاباتی موصوف ، کناره گیری او را بعد از ماه جوزا مطالبه نموده اند ، هر گاه به عوض جناب کرزی ، آقای صبغت الله مجددی تعین گردد  اوضاع به یک عقب گرد تیره و تار ، مشابه سال 1371 خورشیدی مواجه گردیده ، به گرداب فاجعه و تراژیدی پرتاب می شود

در چنین اوضاعی در دیدگاه صاحب این قلم ، حد اقل چند مسئله در چشم رس قرار می گیرد؛ 

نخست آنکه: ـ هر گاه فرض کنیم که در زمان معین شده ، در رکاب کرزی یا مجددی ، یا شخص دیگری انتخابات در حالیکه ( دو رکن اساسی آن یعنی نبود امنیت و هزینۀ 250 ملیون دالر مصارف انتخابات وجود ندارد ) باز هم انتخابات به گونۀ مشروع یا نیمه مشروع برگذار گردد و از بطن آن رئیس جمهور جدید بیرون آید . متعاقبا رئیس جمهور جدید با مقداری خانه تکانی و گزینش و آرایش نیروها و پتانسیل بیشتر نظامی ، مجددأ به میدان جنگ باز گشته ، جنگ را مانند استراتیژی کهنۀ گذشته ، ( هشت سال فرصت سوزی ها و از دست رفتن شانس های طلایی ، سالهای قتل عام مردم و تشدید دهشت افگنی ) از سرگیرد ، و مخالفان مسلح را مانند گذشته ، به مطابعت از نظام و چیزی را که قانونمندی میخواند ، فرا بخوانند . به یقین چنین راهکارهای استمرار جنگ ها ، دهشت افگنی نا تمام را در قبال می آورد  .

دوم اینکه : - جنگ و پیروزی کدام نیروها ؟

    تجربۀ خونین هشت سال گذشته نشان میدهد پیروزی در این خونین ترین و خطرناک ترین جنگهای فرسایشی ، غیر منظم ، چریکی و پارتیزانی بدون خط و جبهه ،برای هردو طرف جنگ علی العجاله در چشم رس قرار ندارد ، اما بازنده گان اصلی این جنگها ، مردم افغانستان اند که در رزمگاه خونین این جنگها زندگی و هستی خود را می بازند و همه روزه از سوی جوانب درگیر جنگ کشته میشوند .

سوم  آنکه : ـ آیا اردو و پولیس دولت که فقر دانشی و تخصصی و عدم مهارتهای حرفوی دستگاه رهبری، فرار مسلحانه و پیوستن به مخالفان ، فروش سلاح ، معاش ناکافی ، عدم تسلیح به اسلحۀ ثقیل و قوتهای هوائی، و پالیسی منحط به اصطلاح شرکت عادلانۀ اقوام ، کیفیت و احضارات محاربوی آنرا به رکود کشانده است، میتواند در کارزار های نبرد هول انگیز که در خانه ها ، کوچه ها و جاده های شهر و روستا ها، هر لحظه در تداوم است پیروز بدرآیند ؟

آیا ناتو و جامعه جهانی که با چالشها و بحران نا امید کنندۀ اقتصادی مواجه اند ، و اصلأ تداوم جنگ در افغانستان را در مطابقت با منافع خود نمی دانند، باز هم به اشتیاق سربازان خود را در مذبح این جنگهای المناک  به سلاخی خواهد فرستاد ؟

حقایق نشان میدهد که جامعۀ جهانی و دولت جدید بارک اوباما، دیگر نمیخواهند اشتباهات هشت سال گذشته را، که هزاران شهروند معصوم افغان را به کشتارگاه فرستاد تکرار نمایند ، حال واضح شده است که جامعۀ جهانی و ناتو در مبارزه علیه تروریسم با ساختار چنین حکومتی که سرا پا غرق در فساد و بی کفایتی جهل و سیاه کاری در اوراق تاریخ ، تطهیر تبهکاریهای دودمانی و تمام تلاش آن در سود جویی و جهاد کراسی است  برنده میدان از طریق نظامی نخواهد بود .

چهارم اینکه:ـ در رویکرد دیگر ، هر گاه به دو عامل اصلی و راهبند مسئلۀ انتخابات یعنی (نبود امنیت و نبود هزینۀ مصارف آن ) نگاه شود ، در چنین حالی برگذاری انتخابات شفاف، مشروع و همگانی محال به نظر میرسد ؟

پنجم :ـ  هر گاه با توجه به چشم انداز دیگر فرض شود که مخالفان مسلح و هم دولت افغانستان به کمک جامعۀ جهانی ، بعد از یک دور کوتاه، یا طولانی  خونین و ویرانگری بنا به بی رمقی و خستگی از جنگ و فشار برخاسته از اعتراض توده های مردم ، به میز مذاکره برگردند ، در آنصورت نیز محال است که مخالفان مسلح به مطابعت از دولتی فرا خوانده شوند که علیه آن سالها جنگیده اند . بنا بر آن نیاز های برگشت به مشوره ها ، مذاکره و مصالحه ، متعاقبأ سوال برگذاری لویه جرگه و گزینش حکومت مؤقتی و حرکت به سوی انتخابات همگانی مطرح میگردد . این ها شماری از فاکتورهای اند که در طرح ابتکاری صلح آقای دکتر وحید وحیدالله که میکانیزم آن به گونۀ گسترده و قابل ستایش مطرح  گردیده است. استفاده از آن به حیث یک نسخۀ کار آمد، که حل سیاسی مذاکره و دیالوگ با مخالفان را مقدم، و برگذاری انتخابات مشروع و همگانی را مؤخر ارایه داده، و از ورود کشور به یک دور باطل  جنگها و آشوبها جلوگیری می نماید با همه موافقین و مخالفین راه صلح و تقابل و تخالف که میان نخبگان  کهنه و نو ایالات متحده امریکا پیرامون  حل قضیۀ افغانستان به ملاحظه میرسد، امید واریهای مردم جنگزدۀ افغانستان معطوف بر آنست که  درخت امید درسال روان  به شگوفه و ثمر خواهد نشست، و آرامی و آسا یش  ارمغان خواهد آورد. (یا  رب  چنین بادا)

با عرض حرمت

جنرال  ارکانحرب  پوهاند محمد هاشم

 

متن طرح جهت قرائت و عطف توجه در زیر آمده است

ـ     متن ابتکار صلح دکتور وحید وحیدالله

ـ    قسمت اول  مصاحبه  اختصاصی با  دکتور وحید وحید الله

ـ   قسمت دوم مصاحبه اختصاصی  با دکتور وحید وحید الله

 

 

   بازگشت به صفحۀ اصلی