|
||||
|
تاریخ نشر:03.11.2009 |
||||
|
جنگ های کابل «زرافه قشنگ» بخش نخست گاه و بیگاه در تارنما های وطنی، تحسین نامه ها و تقدیر نامه هایرا میبینم كه به گردن زرافه قشنگ آقا صاحب (سید عبد القدوس سید) حمایل میشوند. ولی هرچه انتظار کشیدم خار مغیلانی به این گردن قشنگ حمایل نشد، آهنگ و آرزو کردم كه این جسارت را من کنم. بیادم آمد كه ماه ها قبل یک دوست فرهیخته ام این کتاب را برایم امانت داده بود، با احساس امتنان از او کتاب را با ژرف نگری به خوانش گرفتم. قطع و صحافت زیبا با انتخاب خوب مناظر برگ نخست، آولین صفتی است كه میتوان به انداد، در برگ سوم «باوجود اشتباهات نوشتاری كه پسانتر به آن میپردازم» سخنان زیباییرا به آدرس کسانی نوشته است كه کمتر نویسنده آی التفاتی به ان ها کرده است. کتاب جنگهای کابل كه قبلا از جانب تحسین و تقدیر کننده گان، تعداد برگ ها و چگونگی کیفیت کاغذ وچاپ آن با گستردگی به آن پرداخته شده است از نگاه محتوا نیز در نوع خود از جایگاه ویژه ای برخوردار میباشد. من با جمهور تبصره کننده گان در تحسین و تقدیر جنرال -- سید قدوس سید -- همنوا هستم با این تفاوت كه با حفظ محاسن، کاستی هایی درخور توجه نیز در آن وجود دارد، كه به انها پرداخته خواهد شد. نقد و ارزشیابی توسط این قلم در دو بخش ارایه میشود. نخست ارزیابی پرداخت های ابتکاری از نظر علم تاریخ، بازتاب ادبی دلچسپ و بعضا دل انگیز رویداد ها و صحنه ها و زحمت کشی های مولف برای مستند شدن ادعا های مطروحه در کتاب و دیگر کاستی های ادبی، نوشتاری و همچنان کاستی ها در اسلوب تاریخ نگاری، بدون فوت وقت و با زبان تحسین و تمجید، جناب « سید» را كه مبتکرانه ژرف و پهنای روی داد های خونبار جنگ ها و ویرانگری های بین المجاهدین را بازتاب داده است، تهنیت و آفرین گفت. چه ایشان در جمله ای انگشت شمار، قلم بدستانی میباشند كه شجاعانه، دلسوزانه و مسوولانه درین گستره قلم زده است، موشگافانه علت و انگیزه رویداد ها را پیدا و به کاوش حقایق میپردازد : «. . . فرو پاشی دولت جمهوری افغانستان در ماه ثور ۱۳۷۱ زمینه انتقال قدرت را به مجاهدین مسا عد کرد. . . قدرت دولتی آن چیزیکه برایش خون های زیادی ریخته شده بود، اینک بدون جنگ و خون ریزی در دست مجاهدین قرار داشت - پس چرا به جنگ و خون ریزی در شهر آغاز کردند؟ چار و نیم سال تمام مردم و شهر کابل را در جهنم بیداد جنگ و وحشت فرو بردند. . .» ص ۲۴ این زرافهء قشنگ، از زوایای گوناگون نما های دگرگونه ای دارد (منظور از زرافه نامیدن کتاب را در بخش بررسی کاستیها ارایه میکنم) و با جرآت میتوان گفت كه پرداخت های کتاب پیرامون پیدایش، ارتباطات، کنش ها، مردم ستیزی و نتایج کنش های مجاهدین، دقیق و در بسا موارد بی مانند است. «. . . روند جنگ ها در کابل به خوبی نشان داد كه ماشین کشتار حزب اسلامی تحت رهبری حکمتیار از لانه مخوف ای. اس ای. و تند روان اسلامی پاکستان و محافل بنیاد گرای عربی تقویه ودر حرکت بود. زراد خانه حربی شورای نظار (جمعیت اسلامی) تحت رهبری احمد شاه مسعود و برهان الدین ربانی با توجه به سابقه وابستگی استخباراتی مسعود به روس ها كه بعد ها، ماه عقرب ۱۹۹۱ با سفر برهان الدین ربانی به مسکو استحکام بیشتری یافت ، از کمک سرسام آور، کرملین و تهران در طول مدت در چرخش بود. حزب وحدت اسلامی تحت رهبری عبد العلی مزاری و محمد کریم خلیلی از کمک های سخاوتمندانه حکو مت آیران در جبهات جنگهای کابل سر و سینه میشگا فت. آسیاب خون اتحاد اسلامی تحت رهبری عبد الرب رسول سیاف از کمک های وهبی های سعودی و شیخ های متمول خلیچ در چرخش بود. خط اکمالات قرمز، ملیشه های شمال مربوط عبد الرشید دوستم از آنسوی رود بار جیحون از مسکو تا تاشکند به ترمز و حیرتان میرسید. جبهه نجات ملی تحت رهبری صبغت آله مجددی و حرکت اسلامی تحت رهبری شیخ آصف محسنی با سبک و سنگین نمودن جبهات جنگ با این یا آن گروه لقمه های چربی ازخوان گسترده جنگ و محافل خارجی وابسته به انها بدست مییا وردند .» صفحه ۲۷ و ۲۸ زمانیکه برگ های بیشتری را بگردانیم به مطالب نغزتر و مرغوب تر، میرسیم كه انسانرا دریغ میآید اگر آنرا با خواننده شریک نسازد : «تبلیغات اغراق آمیز که در باره جنگها وجهاد در پنجشیر بر علیه قوای روسی، بویژه بعد از امضای قراداد مسعود با روسها، وارد آوردن تلفات وضایعات به شوروی ها عنوان داده میشود، صرف نظر از جوانب عوام فریبانه و خود ستایی آن، سپردن جعلیات و اکاذیب به اوراق تاریخ است . . . درینجا زیر چتر تبلیغات و جعلیات عوام فریبانه سعی صورت گرفته است كه سلسله اصلی روابط استخباراتی ، دوستی پایدار گروه مسعود با روسها کتمان نگهداشته شود واز سوی دگر، جنگ های واقع نا شده کاذبانه بزرگ جلوه داده شود بیک نوع خود بزرگ بینی، به اسطوره سازی قهرمان تراشی تهوع آور دست زده شده است.» ص ۶۸ جناب «سید» در برگ های بعد ی، اسناد انکار ناپذیر درین گستره پیش میکند كه رد ویا انکار ازان ناممکن است. منجمله، قرار داد آتش بس و حمله نکردن بر یکدیگر كه در صفحات ۵۸ - ۵۹ - و ۶۰ کتاب نشر شده است. علاوه ازان استدلالات منطقی و قانع کننده درین گستره ودیگر گستره ها، ازجمله برتریهای این کتاب میباشد. پیرامون وابستگی مسعود با شوروی، حقایقی با پایه های پولادین ارایه میدارد «درین میان پایپ لینهای نفت بحیث یک گواه وابستگی تجلی ویژه آی دارد. این پایپ لین ۵۰۰ کیلو متری از بندر حیرتان در شمال کشور با عبور از دشتها، تنگناهای پر پیچ و خم سالنگ ها، عمدتا محلات بدون سکنه باغ ها و تاکستانهای پروان به میدان هوایی بگرام میرسید، از یکسو این پایپ لاین یکی از بسیط ترین وآسیب پذیر ترین هدف برای حمله و سبوتاژ و تخریب بود واز سوی دگر برای قوت های نظامی شوروی مقیم افغانستان بمثابه شاهرگ زنده گی داری اهمیت استثنایی بود. اما این پایپ لاین در تداوم ده سال از تعرض و حملات چریکی محفوظ بود. شیری مجاهدی پیدا نشد كه بالای آن یک ساچمه را انداخت نماید. . . همه شهر وندان و ا گاها نیکه طی یک دهه جریان تیل درین پایپ لاین را. . . میدیدند به ماهیت جهاد افغانی پی برده، آنرا واضح ترین سند انکار ناپذیر، وابستگی و ارتباط گروه ها بویژه گروه مسعود به روسها میپنداشتند» ص۶۹ اگر قرار باشد كه کتابرا به بخش های سیاسی، نظامی، ادبی، رمانتیک ، درا ماتیک و. . . بخش بندی کنیم، باید گفته شود كه نویسنده در غالب موارد با دید ابژکتیو (عینی گرا) به رویداد ها و اشخاص بر خورد نموده است . : «تاریخ نشان داد كه حضور نظامی قوای شوروی در افغانستان علت اصلی جنگ و جهاد نبود بلکه با خروج قوت های شوروی در ۲۶ دلو ۱۳۶۸ خورشیدی ۱۴ فبروری ۱۹۸۹ میلادی از افغانسان كه رکن اصلی توافقات ژنیو بود نه تنها جنگ و جهاد قطع نگردید، بلکه با استمرار کمک های نظامی و اقتصادی به تنظیم های مجاهدین مقیم پشاور و ایران با ابعاد گسترده، خونبار و ویرانگر آن شدت حاصل کرد»ص ۹۴ در تا ریخ معاصر افغانستان، بویژه رو یداد های چار یک آخر سده پیشین، پر جاذبه ترین و با اهمیت ترین موضوع كه میتوان آنرا نقطه چرخش همین مرحله ی تا ریخ افغانستان نامید، همانا کنش های جنگ و صلح طلبانهء شخصیت ها محافل و کشور ها ی ذیدخل در رویداد های این مقطع زمانی میباشد. در «زرافه قشنگ» این موضوع خیلی شفاف ودور از تمایلات شخصی به بررسی گرفته شده است. كه در بخش دوم به آن خواهیم پرداخت. تا هفته آینده
جنگ های کابل «زرافه قشنگ»
|
||||
|
email: payamewatan@yahoo.com |
||||
