|
||||
|
تاریخ نشر:08.03.2010 |
||||
|
احسان لمر
روز
بین المللی زن در 8 مارچ 1857، زنان کارگر کارخانه های پارچه بافی و لباس دوزی در نیویورک آمریکا به خیابانها ریختند و خواهان افزایش دستمزد، کاهش ساعات کار و بهبود شرایط کار شدند. این تظاهرات با حمله پلیس و لت وکوب زنان برهم خورد. در سال 1907 در دورهای که مبارزات زنان برای تأمین حقوق سیاسی و اجتماعی اوج گرفته بود، به مناسبت پنجاه مین سالگرد تظاهرات نیویورک در هشتم مارچ ، زنان دست به تظاهرات زدند. نظرانتخاب روزی از سال بهعنوان « روز زن » نخستین بار در جریان مبارزه زنان نیویورک با شعار « حق رای برای زنان » مطرح شد. دو هزار زن تظاهر کننده در23 فبروری 1909 پیشنهاد کردند که هر سال در روز یکشنبه آخر فوریه، یک تظاهرات سراسری در آمریکا به مناسبت « روز زن» برگزار شود. در سال 1910 « دومین کنفرانس زنان سوسیالیست » که ( کلارا زتکین Clara Zetkin ) از رهبران آن بود، به مسئله تعیین « روز بینالمللی زن» پرداخت. زنان اتریشی قبلا روز« اول ماه می» را پیشنهاد کرده بودند. اما اول می، جایگاه و مفهومی بجیث روز کارگر داشت که می توانست اهمیت و جایگاه مبارزه مشخص بر سر مسئله زن را تحتالشعاع قرار دهد، بناعاً زنان آلمان، روز 19 مارچ را پیشنهاد کردند. مناسبت این روز، مبارزات انقلابی در سال 1848 علیه رژیم پادشاهی پروس بود که به عقب نشینی لفظی حکومت در نوزدهم مارچ همان سال، منجمله در مورد مطالبات زنان، انجامید. دومین کنفرانس زنان تاریخ برگزاری نخستین مراسم « روز زن» را 19مارچ 1911 تعیین کرد. تصمیم گیری قطعی برای تعیین « روز جهانی زن » به بعد موکول شد.. 19 مارچ 1911 خیابانهای آلمان،اتریش،سوئیس و دنمارک با مارش زنان به لرزه در آمد. شمار زنان تظاهر کننده در اتریش به ۳۰ هزار نفر می رسید. نیروهای پلیس به تظاهرات حمله نموده و گروهی را دستگیر کردند. در سال 1913 هشتم مارس را با خاطره مبارزه زنان کارگر در آمریکا، به عنوان « روز جهانی زن » انتخاب کردند.. در دهه 1960 در کشور های سرمایه داری پیشرفته نیز جنبشها جنبش رهایی زن نیز اوج و گسترشی چشمگیری یافت. در آمریکا و اروپا، زنان علیه سنن و قیود و قوانین مرد سالارانه و احکام اسارت بار کلیسایی بپا خواستند. در جنبش زنان موضوعاتی نظیر حق طلاق، حق سقط جنین، تامین کار، منع آزار جنسی، کاهش ساعات کار روزانه و غیره مطرح شد. این جنبش موفق شد در برخی از این زمینهها پیشروی کند. در تظاهرات هشتم مارچ 1969 زنان در یونورستی برکلی در آمریکا گرد آمدند و علیه جنگ در ویتنام تظاهرات کردند. در سال 1975 سازمان ملل متحد هشتم مارچ را بهعنوان « روز جهانی زن» برسمیت شناخت. بعد از خاتمه جنگ جهانی دوم و بالاخص از اواخر دهه 1970، با توسعه سرمایهداری به کشورهای عقب مانده، بخشهای بزرگتری از زنان درگیر کار و تحصیل گشتند و در عین حال، زنان همچنان در جامعه موقعیتی درجه دوم داشته و اسیر نظام مرد سالار بودند. این تناقض، مسئله زن را حادتر و انفجاری تر کرد. در افغانستان نهضت دوم مشروطه ،آغاز نشرات « سراج الاخبارافغانیه » پیام بیداری و بیدارگری زن را با خود داشت « نامور زنان جهان» مشعل فروزانی بود در مسیر آگاهی زنان ومردان روشن ضمیر،که پیروزی جنبش آزادیبخش 1919 ادامه این راه است تاسیس مکاتب ، شفاخانه زنانه، نشرات ارشاد نسوان گامهای نهایت سترگ این دوره است که با نام همیشه جاودان اسما رسمیه طرزی، ملکه ثریا، خانم روح افزا و دها تن دیگر گره خورده که این جنبش عمیقاً وطن خواهانه و پیشرو به تحریک استعمار و عمال دیوبندی شان سرکوب گردید. پس از توشیح قانون اساسی دههء اخیر سلطنت مرحوم محمد ظاهر شاه و آزادیهای ارائه شده در قانون اساسی بخصوص درجهت کار، تحصیل تا سطح نهائی،حق انتخاب شدن وانتخاب نمودن درلویه جرگه ها پارلمان و ولایتی جرگه ها و... عده ئی از خانم های منور با اشتراک معلمات، محصلات و متعلمات معارف جلسات و نمایشات فرهنگی را جهت معرفی روز جهانی زن انجام میدادند. در قوانین این دوره که از جانب نخبه ترین شخصیتهای علمی کشور پسشنهاد و ارزیابی و بعداً تصویب میشد هشت ساعت کار روزانه ،منع کار شاقه و غیر قابل تحمل برای زنان، رخصتی با معاش دوران حاملگی وغیره در نظر گرفته شده بود. از جانب موسسه نسوان و رئیسه دانشمند فرزانه و نهایت وطن دوستش محترمه صالحه فاروق اعتمادی، (همسراستاد سترگ،مبارز و دانشورپوهاند فاروق اعتمادی که حق نهایت بزرگ بما نو آموزان دبستان تاریخ کشور دارند)،و همکاران فرزانه شان فعالیت های نهایت عمیق و وطنپرستانهء هم صورت گرفت 24 جوزا ( مطابق 14 جون) به صفت روزمادردرکشورما برسمیت شناخته شد،قابل یاد آوریست که درفرانسه 7 جون بنام جشن مادر( Fête des Mères ) مانند هشت مارچ تجلیل میشود. درین روز دراثر تصویب حکومت شهید محمدهاشم میوندوال خانمهای کارگر، مامور دولت و موسسات خصوصی، معلمات و استادان معارف درین روز رسماً رخصت با معاش میبودند و ضمناً در اثر مساعی آن موسسه و رئیسهء فرزانهء آن مادرانی که خدمات شایسته به جامعه انجام داده بودند انتخاب و بنام مادر ممتاز سال طی مراسم با شکوهی تحفه های لازم برایشان از طرف مرحومه ملکه حمیرا اعطا میشد و دررادیو و نشرات مطبوعاتی از آنها تجلیل مینمودند،تا مادران دیگر هم درین مسیر تشویق شوند بگونه مثال اولین مادر ممتاز اولین جشن روز مادر، شادروان گلجان حبیب بودند که 4 فرزند شان داکتر شریفه حبیب، دکتورنجیبه مایل، دکتور حبیبه حبیب و دکتور عبدالله حبیب در رشتهء طب و راحله حبیب هم قاضی در رشته اطفال به جامعه تقدیم شدند. هشت مارچ بعد از 7 ثور 57 در افغانستان رسماً تجلیل میشد.
|
||||
|
email:
payamewatan@yahoo.com |
||||
